Zjawiska ekstremalne, których częstotliwość i intensywność w ostatnich dekadach rośnie, prowadzą nie tylko do bezpośrednich strat materialnych, lecz także do długofalowych konsekwencji środowiskowych, infrastrukturalnych i społecznych. Do takich zjawisk bez wątpienia należą powodzie – konsekwencje jednej z nich obserwowaliśmy bezpośrednio podczas realizacji projektu ukierunkowanego na likwidację szkód powstałych na Nysie Kłodzkiej w miejscowości Bardo. Sprawdź, jakie kroki podjęliśmy, aby doprowadzić infrastrukturę do odpowiedniego stanu.
Fala powodziowa a geometria koryta rzeki – jakie zniszczenia pozostawia po sobie wielka woda?
W wyniku przejścia fali powodziowej doszło do istotnych zmian w geometrii koryta rzeki. Zaobserwowano:
- nagromadzenie znacznych ilości rumowiska,
- lokalne wypłycenia ograniczające przekrój przepływu,
- podmycia i wyrwy w brzegach rzeki, w tym istotne deformacje skarp, prowadzące do utraty ich stateczności,
- zagrożenie dla terenów przyległych, w tym infrastruktury drogowej.
Wymienione powyżej zmiany skutkowały obniżeniem przepustowości hydraulicznej koryta oraz zwiększeniem ryzyka wystąpienia kolejnych szkód w przypadku ponownych wezbrań. Usuwanie skutków powodzi stanowi jeden z najważniejszych elementów odbudowy bezpieczeństwa funkcjonalnego obszaru, na którym powód wystąpiła.
Udrożnienie i odtworzenie koryta rzeki Nysa Kłodzka
W ramach prac projektowych przeprowadzono modelowanie terenu polegające na udrożnieniu koryta rzeki poprzez usunięcie zalegającego materiału oraz przywrócenie geometrii przekroju w miejscach, gdzie doszło do jego deformacji. Prace prowadzono w sposób selektywny, z uwzględnieniem konieczności zachowania równowagi morfodynamicznej cieku. Celem nie było nadmierne „pogłębianie” rzeki, lecz odtworzenie jej zdolności do bezpiecznego przeprowadzenia przepływów charakterystycznych dla analizowanego odcinka. Usunięcie materiału pozwoliło zwiększyć efektywną powierzchnię przekroju, ograniczyć lokalne spiętrzenia oraz poprawić warunki hydrauliczne. Równolegle zaprojektowano działania związane z odbudową zniszczonych odcinków brzegów. Szczególnej uwagi wymagały fragmenty rzeki przylegające do terenów drogowych i kolejowych. Postępująca erozja w tych lokalizacjach mogła w dłuższej perspektywie zagrozić stateczności infrastruktury oraz bezpieczeństwu jej użytkowania. W miejscach występowania wyrw i podmyć przewidziano reprofilację skarp oraz ich wzmocnienie w zakresie adekwatnym do oddziaływań hydraulicznych.
W lokalizacjach o większym obciążeniu hydraulicznym zaprojektowano umocnienia narzutem kamiennym mające na celu zabezpieczenie skarpy przed dalszym podmywaniem oraz ustabilizowanie linii brzegowej, Przyjęte rozwiązania stanowiły kompromis pomiędzy trwałością techniczną zabezpieczeń a ograniczeniem ingerencji w naturalny charakter koryta.
Efekty przeprowadzonych prac
Roboty terenowe, zrealizowane przez doświadczony zespół firmy Naviga-Stal – naszego partnera w formule „projektuj i buduj” – pozwoliły przywrócić funkcjonalność rzeki i zwiększyć poziom bezpieczeństwa terenów przyległych. Należy jednak podkreślić, że działania tego typu mają charakter interwencyjny i odtworzeniowy. Trwałe ograniczenie ryzyka powodziowego wymaga równoległego prowadzenia działań systemowych, obejmujących racjonalne gospodarowanie przestrzenią doliny rzecznej, bieżące utrzymanie urządzeń wodnych oraz stały monitoring stanu technicznego koryta..
Doświadczenia z realizacji zadania potwierdzają, że szybka i technicznie uzasadniona interwencja po przejściu fali powodziowej ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia dalszych strat. Jednocześnie wskazują na konieczność systematycznego utrzymania cieków oraz monitorowania ich stanu, aby minimalizować skalę przyszłych zagrożeń.